Verzekeringen in heel Spanje: vasteland, Canarische Eilanden & Mallorca

Emigreren & wonen in Spanje

Erfenis en testament in Spanje: de gids voor Nederlandse emigranten

Bijgewerkt: 21 min. leestijd Door Göring Verzekeringsmakelaar

Erfenis en testament in Spanje: de gids voor Nederlandse emigranten
Inhoudsopgave
  1. Welk erfrecht geldt voor Nederlanders in Spanje?
  2. Het Spaanse erfrecht vergeleken met het Nederlandse
  3. Een testament opstellen in Spanje
  4. Erfbelasting in Spanje: het regioprincipe
  5. Een woning erven: de notariële aanvaarding
  6. De verzekeringskant van uw nalatenschapsplanning
  7. Veelgemaakte fouten in de Nederlands-Spaanse nalatenschapsplanning
  8. Veelgestelde vragen over erfenis en testament in Spanje
  9. Ons advies uit 50 jaar praktijk

Een erfenis in Spanje verloopt voor Nederlanders wezenlijk anders dan thuis. Wie blijvend in Spanje woont of hier een woning bezit, komt vroeg of laat bij een onderwerp uit dat de meesten graag uitstellen: de eigen nalatenschap. Sinds de Europese Erfrechtverordening van 2015 geldt voor Nederlanders met hun levensmiddelpunt in Spanje automatisch het Spaanse erfrecht. En dat werkt anders dan u uit Nederland gewend bent. Kinderen hebben een veel sterkere aanspraak, de langstlevende partner krijgt vaak alleen een vruchtgebruik, en de Nederlandse wettelijke verdeling werkt er eenvoudigweg niet.

Daar komt de Spaanse erfbelasting bij. In sommige regio’s praktisch afgeschaft, in andere een flinke aanslag. Het verschil tussen „vrijwel niets betalen” en „een aanzienlijk deel naar de staat” kan alleen al afhangen van de plek waar de geërfde woning staat.

Deze gids voert u langs de grondslagen van het Spaanse erfrecht, legt de belangrijkste verschillen met het Nederlandse stelsel uit en laat zien hoe u met een passend testament in Spanje en de juiste dekking hoge belasting en gezinsconflicten voorkomt.

Het belangrijkste in het kort
  • Sinds 2015 geldt voor Nederlanders met gewone verblijfplaats in Spanje automatisch het Spaanse erfrecht. Een rechtskeuze in het testament is dringend aan te raden
  • Kinderen hebben naar Spaans recht een aanspraak op twee derde van de nalatenschap, en wel als mede-eigendom, dus veel sterker dan de Nederlandse legitieme portie in geld
  • De langstlevende partner krijgt vaak alleen een vruchtgebruik op een derde deel, geen volledig eigendom
  • De Nederlandse wettelijke verdeling (langstlevende krijgt alles, kinderen een niet-opeisbare vordering) werkt in het gemeen Spaans recht niet. Op de Balearen bestaat een uitzondering via het eigen regionale recht
  • Regionale erfbelasting gaat vóór de landelijke: op Mallorca betalen partner en kinderen sinds juli 2023 praktisch geen erfbelasting, ook niet-residenten profiteren
  • Aan de Costa Blanca (Valencia) geldt een vrijstelling van 100.000 euro plus een korting van 99 procent tot een miljoen euro
  • Nederland blijft na emigratie nog tien jaar erfbelasting heffen over de nalatenschap van een Nederlander. Dat is het punt dat mensen het vaakst over het hoofd zien
  • De Spaanse erfbelasting moet binnen zes maanden na het overlijden worden aangegeven en betaald

Welk erfrecht geldt voor Nederlanders in Spanje?

Tot augustus 2015 was het eenvoudig: voor Nederlanders gold Nederlands erfrecht, waar zij hun levensmiddelpunt ook hadden. Bepalend was de nationaliteit. Met de inwerkingtreding van de Europese Erfrechtverordening op 17 augustus 2015 is dat wezenlijk veranderd.

Sindsdien geldt in alle EU-landen (behalve Ierland en Denemarken) een nieuw uitgangspunt: welk erfrecht van toepassing is, richt zich naar de laatste gewone verblijfplaats van de overledene, niet meer naar zijn nationaliteit. Voor een Nederlander die zijn levensmiddelpunt blijvend naar Spanje heeft verlegd, betekent dat: zonder verder toedoen is het Spaanse erfrecht van toepassing.

Wat is de „gewone verblijfplaats”?

Anders dan bij de residencia of het empadronamiento komt het bij de gewone verblijfplaats niet aan op een formele inschrijving. Beslissend is het feitelijke middelpunt van uw leven: waar brengt u het grootste deel van het jaar door? Waar onderhoudt u uw sociale contacten? Waar bevindt zich uw wezenlijke vermogen? Een enkel vakantieverblijf of seizoensverblijf is niet genoeg. Ook wie regelmatig de zomermaanden in Spanje doorbrengt, vestigt daarmee nog geen gewone verblijfplaats.

De beoordeling kan in een concreet geval lastig zijn. Wie als vervroegd gestopte deels in Nederland en deels in Spanje leeft, in beide landen woningen bezit en in beide landen familie heeft, begeeft zich in een grijs gebied. In zulke gevallen wegen rechters een reeks van criteria: verblijfsduur, zorgverzekering, belastingaangifte, lidmaatschappen, huisarts en meer.

Rechtskeuze: zo blijft het Nederlandse erfrecht van toepassing

De Erfrechtverordening laat u wel een belangrijke mogelijkheid. Op grond van artikel 22 kunt u in een testament uitdrukkelijk vastleggen dat op uw nalatenschap het erfrecht van uw nationaliteit van toepassing is. Voor Nederlanders betekent dat: u kunt ondanks een blijvend woonadres in Spanje kiezen voor het Nederlandse erfrecht over uw volledige nalatenschap.

Let op: De rechtskeuze moet uitdrukkelijk en vormvast in het testament worden gedaan. Een terloopse aanduiding of een keuze in een volmacht is niet voldoende. Wie vóór 17 augustus 2015 een testament heeft opgesteld, laat het beste toetsen of de destijds gebruikte formuleringen als rechtskeuze in de zin van de verordening worden erkend. In geval van twijfel helpt een aanvulling via een Nederlandse notaris met ervaring in internationale nalatenschappen.

Testament in Spanje

Het Spaanse erfrecht vergeleken met het Nederlandse

Wie bewust voor het Spaanse erfrecht kiest, of het door zijn gewone verblijfplaats in Spanje automatisch aanvaardt, doet er goed aan de belangrijkste verschillen te kennen. Zij zijn deels aanzienlijk.

De legítima: een aanspraak met goederenrechtelijke werking

Het grootste verschil betreft de dwingende aanspraak van kinderen, in het Spaans legítima genoemd. In Nederland heeft een onterfd kind recht op de legitieme portie, en dat is een vordering in geld. Het kind wordt geen mede-eigenaar van de nalatenschap. In Spanje ligt dat anders.

Naar gemeen Spaans recht (dat in de meeste regio’s geldt, waaronder Valencia) komt de kinderen twee derde van de nalatenschap toe, en wel als goederenrechtelijk mede-eigendom. De kinderen worden dus rechtstreeks mede-eigenaar, zonder dat zij eerst een aanspraak hoeven in te roepen. Alleen het laatste derde deel mag de erflater volledig vrij toebedelen, het zogeheten tercio de libre disposición.

Concreet: wie in Spanje drie kinderen heeft en zijn echtgenote tot enig erfgenaam wil benoemen, kan naar Spaans recht slechts een derde van het vermogen vrij nalaten. De overige twee derde gaat dwingend naar de kinderen. Een uitkomst die in Nederland via de wettelijke verdeling vanzelfsprekend zou zijn, werkt hier eenvoudigweg niet.

De langstlevende partner: alleen vruchtgebruik

Nog verrassender is vaak de positie van de langstlevende echtgenoot. Naar Spaans erfrecht krijgt de partner geen volledig erfdeel, maar alleen een vruchtgebruik (usufructo) op een derde van de erfenis. Hij of zij mag de geërfde vermogensbestanddelen tijdens het leven gebruiken, maar is er geen eigenaar van.

Voor Nederlandse echtparen die zijn opgegroeid met de wettelijke verdeling, waarin de langstlevende juist alles krijgt en de kinderen een niet-opeisbare vordering houden tot het overlijden van de tweede ouder, is dat een fundamentele omkering. De uitkomst „partner krijgt alles, kinderen later” is onder Spaans recht alleen met veel constructiewerk bij benadering te bereiken.

Geen wettelijke verdeling, geen erfovereenkomst, behalve op de Balearen

Nog een kernverschil: het Spaanse burgerlijk recht kent noch het gemeenschappelijke testament noch de erfovereenkomst. Beide zijn in het gemeen Spaans recht niet toegestaan en daarmee zonder werking.

Uitzondering Balearen: De Balearen (Mallorca, Ibiza, Menorca, Formentera) hebben een eigen, historisch gegroeid burgerlijk recht, het zogeheten derecho foral. Hier zijn erfovereenkomsten onder de naam pacto sucesorio wel toegestaan en worden zij sinds een wetswijziging vaker gebruikt door buitenlandse residenten op Mallorca, niet in de laatste plaats om fiscale redenen. Ook Catalonië, Aragón, Navarra en Baskenland hebben een eigen regionaal recht met deels andere regels.

Voor de praktijk betekent dat: wie in Nederland een testament heeft laten opmaken dat op de wettelijke verdeling voortbouwt en daarna blijvend naar Spanje verhuist, laat het beste een rechtskeuze voor het Nederlandse erfrecht toevoegen. Anders riskeert hij dat zijn testament in Spanje geheel of gedeeltelijk zonder werking is en de Spaanse wettelijke erfopvolging geldt, met de legítima en het vruchtgebruik als gevolg.

Een testament opstellen in Spanje

Ongeacht voor welk erfrecht u kiest, is een testament het centrale instrument van uw nalatenschapsplanning. In Spanje bestaan daarvoor meerdere vormen, met heel verschillende rechtszekerheid.

De belangrijkste testamentsvormen

Het notariële testament (testamento abierto) is verreweg de aan te raden vorm. Het wordt bij een Spaanse notaris mondeling verklaard, schriftelijk vastgelegd en vervolgens ingeschreven in het centrale Spaanse testamentenregister (Registro General de Actos de Última Voluntad) in Madrid. Daarmee is het na overlijden probleemloos vindbaar, niet te vervalsen en juridisch eenduidig.

Het eigenhandige testament (testamento ológrafo) schrijft de erflater zelf met de hand, ondertekent en dateert het. Het is formeel geldig, maar moet na het overlijden in een omslachtige gerechtelijke procedure worden bekrachtigd. Voor Nederlanders in Spanje is deze vorm alleen bij uitzondering aan te raden.

Het gesloten testament (testamento cerrado) is een mengvorm: de erflater stelt de tekst zelf op, maar overhandigt die gesloten aan een notaris in aanwezigheid van getuigen. In de praktijk speelt deze variant nauwelijks nog een rol.

Kosten: een Spaans testament is voordelig

Een aangename verrassing: een notarieel testament in Spanje is duidelijk voordeliger dan in Nederland. Afhankelijk van omvang en complexiteit liggen de notariskosten meestal tussen 30 en 60 euro. In Nederland betaalt u voor een vergelijkbare akte doorgaans enkele honderden euro’s.

Voorbeeld: Een Nederlands echtpaar met woonadres in Calpe (Costa Blanca), een gezamenlijke woning en twee kinderen wil een testament met rechtskeuze voor het Nederlandse erfrecht laten opstellen. Bij de Spaanse notaris kost dat ongeveer 60 tot 100 euro, per testament. Voor het juridische advies over de rechtskeuze door een Nederlandse notaris of estate planner komt daar doorgaans enkele honderden tot ruim duizend euro bij. Het totaal ligt daarmee nog altijd ruim onder wat een vergelijkbaar traject in Nederland kost.

Nederlands erfrecht bij een Spaanse notaris: een riskante combinatie

Hoe aantrekkelijk de lage notariskosten ook klinken: als u voor het Nederlandse erfrecht heeft gekozen, laat u het testament beter niet zonder meer bij een Spaanse notaris opstellen. Spaanse notarissen zijn juridisch uitstekend opgeleid, maar zij kennen het Nederlandse erfrecht in de regel niet in detail. Formuleringen die op het eerste gezicht passend lijken, hebben onder Nederlands recht soms een heel andere werking dan bedoeld.

De aanbeveling uit de praktijk: laat het testament inhoudelijk opstellen door een Nederlandse notaris met ervaring in Spanje, en laat het vervolgens passeren bij een Nederlandse notaris of bij het Nederlandse consulaat. Moet het testament juist Spaans erfrecht toepassen, dan is de Spaanse notaris het juiste adres, bij voorkeur iemand die regelmatig met internationale cliënten werkt.

Erfbelasting in Spanje: het regioprincipe

De Europese Erfrechtverordening regelt welk erfrecht geldt. Zij zegt niets over de vraag welke staat belasting heft. Daarvoor gelden eigen regels, en het Spaanse stelsel is op dit punt een lappendeken.

Grondslag: de landelijke erfbelasting

Op landelijk niveau regelt de Spaanse successie- en schenkingswet (Ley 29/1987 del Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones) de hoofdlijnen. De heffing is progressief en kent vier groepen erfgenamen:

  • Groep I: afstammelingen onder 21 jaar
  • Groep II: afstammelingen vanaf 21 jaar, echtgenoten, ouders, geadopteerde kinderen
  • Groep III: broers en zussen, neven en nichten, ooms en tantes, verwanten in de tweede en derde graad
  • Groep IV: verdere verwanten en niet-verwanten

De landelijke vrijstelling is bescheiden: voor erfgenamen in groep I en II slechts 15.956,87 euro. Daarboven gelden progressieve tarieven van 7,65 tot 34 procent, afhankelijk van de omvang. Bovendien wordt de berekende belasting vermenigvuldigd met een factor die afhangt van de verwantschap en van het eigen vermogen van de erfgenaam.

Zonder regionale kortingen zou dat een stevige last zijn. Juist daarom loont de blik op de autonome regio’s.

Erfbelasting aan de Costa Blanca (Valencia)

De Comunidad Valenciana, waartoe Alicante, Valencia en Castellón behoren, heeft de landelijke regeling flink verzacht. De belangrijkste punten voor 2026:

  • Vrijstelling groep II: 100.000 euro per erfgenaam (partner, kinderen boven 21, ouders)
  • Vrijstelling groep I: 100.000 euro plus 8.000 euro per jaar onder de 21, tot maximaal 156.000 euro
  • Korting groep I en II: 99 procent op de berekende belasting, bij een erfenis tot een miljoen euro
  • Hoofdverblijf van de erflater: 95 procent van de waarde vrijgesteld, maximaal 150.000 euro per erfgenaam (mits de woning vijf jaar wordt aangehouden)

Deze regels gelden sinds een uitspraak van het Europees Hof van Justitie uit 2014 ook voor niet-residenten uit de EU. Een Nederlands echtpaar met een vakantiewoning in Denia of Moraira kan dus net zo goed van de Valenciaanse kortingen profiteren als een daar woonachtige Spanjaard.

Rekenvoorbeeld Costa Blanca: Na het overlijden van de vader erft de 45-jarige zoon een appartement in Altea met een waarde van 350.000 euro. De vader gebruikte het appartement als hoofdverblijf.



Grondslag: 350.000 €
Af: aftrek hoofdverblijf (95 %, maximaal 150.000 €): –150.000 €
Af: vrijstelling groep II: –100.000 €
Belastbaar bedrag: 100.000 €
Theoretische belasting (progressief, ca. 14 %): rond 14.000 €
Af: korting 99 %: uiteindelijke belasting: ongeveer 140 €

Erfbelasting op Mallorca en de Balearen

Nog opvallender is de situatie op de Balearen. Op 18 juli 2023 nam het eilandbestuur een wet aan die de erfbelasting voor partners, kinderen en ouders (groep I en II) feitelijk heeft afgeschaft. De belasting wordt formeel nog vastgesteld, maar voor 100 procent gekort, zodat er niets te betalen overblijft.

Opmerkelijk daarbij: anders dan aanvankelijk voorzien geldt deze korting van 100 procent ook voor niet-residenten die vermogen op Mallorca, Ibiza, Menorca of Formentera nalaten of erven. Een Nederlands echtpaar met een vakantiewoning bij Santanyí kan zijn kind dus als erfgenaam benoemen zonder dat daarover Spaanse erfbelasting verschuldigd is, ook als beiden in Nederland staan ingeschreven.

Belangrijk voor eigenaren op Mallorca: De vrijstelling werkt alleen als de aangifte erfbelasting op tijd wordt gedaan, binnen zes maanden of met een verlengingsverzoek binnen twaalf maanden. Wie die termijn mist, verliest de korting en betaalt naar landelijk recht. Bijkomende heffingen zoals de gemeentelijke waardestijgingsbelasting (plusvalía municipal) blijven verschuldigd. Voor broers, zussen en verdere verwanten (groep III) gelden getrapte kortingen tussen 25 en 50 procent.

Termijnen en formaliteiten

Ongeacht de regio moet de Spaanse aangifte erfbelasting binnen zes maanden na het overlijden bij de bevoegde belastingdienst worden ingediend. Op verzoek kan de termijn eenmalig met zes maanden worden verlengd, maar dat verzoek moet binnen de eerste vijf maanden zijn gedaan.

Wie te laat is, betaalt extra. Afhankelijk van de vertraging gelden opslagen van 5, 10, 15 of 20 procent. Wordt er helemaal niet aangegeven, dan dreigen bovendien vertragingsrente en boetes tussen 50 en 150 procent van de belastingschuld. In het ergste geval wordt de overschrijving van de geërfde woning in het eigendomsregister geblokkeerd tot alle belasting is voldaan. Meer over het fiscale kader vindt u in onze gids over belastingen in Spanje.

Dubbele heffing: het ontbrekende verdrag en de tienjaarsregel

Tussen Nederland en Spanje bestaat wel een belastingverdrag voor de inkomstenbelasting, maar niet voor de erfbelasting. Het risico van dubbele heffing is daarmee reëel.

Dat risico wordt versterkt door een Nederlandse regel die veel emigranten verrast: de woonplaatsfictie van tien jaar. Overlijdt een Nederlander binnen tien jaar na zijn vertrek uit Nederland, dan wordt hij voor de erfbelasting nog steeds geacht in Nederland te wonen. Zijn nalatenschap valt dan onder de Nederlandse erfbelasting, terwijl Spanje eveneens heft over het daar gelegen vermogen. Pas wanneer de overledene tien jaar of langer buiten Nederland woonde, vervalt de Nederlandse aanspraak.

Nederland kent voor die situatie het Besluit voorkoming dubbele belasting, dat een vermindering van de Nederlandse erfbelasting kan geven. Dat werkt echter niet in alle gevallen soepel, en in sommige constellaties blijft een werkelijke dubbele last over. Een vooruitziende opzet, vaak met rechtskeuze, een passend testament en eventueel schenkingen bij leven, kan hier veel geld schelen.

Let op het samenspel: Een rechtskeuze voor Nederlands erfrecht betekent niet dat u ook voor de Nederlandse erfbelasting kiest. Erfrecht en erfbelasting volgen verschillende regels. U kunt dus heel goed onder Nederlands erfrecht vererven en tegelijk in Spanje belasting verschuldigd zijn, en binnen de eerste tien jaar bovendien in Nederland. Laat beide kanten in samenhang doorrekenen, niet los van elkaar.

Een woning erven: de notariële aanvaarding

Behoort er een woning in Spanje tot de nalatenschap, dan volstaat het niet om eenvoudigweg een Nederlandse verklaring van erfrecht te overleggen. Ook als voor Nederlands erfrecht is gekozen, moet voor de overschrijving in het Spaanse eigendomsregister (registro de la propiedad) een notariële aanvaarding van de nalatenschap (aceptación notarial de herencia) worden verklaard.

Het verloop in stappen:

  1. De erfgenamen krijgen een Nederlandse verklaring van erfrecht of, eenvoudiger, een Europese erfrechtverklaring
  2. Alle erfgenamen verschijnen voor een Spaanse notaris en verklaren de nalatenschap te aanvaarden
  3. De notaris maakt een akte op (escritura de aceptación y partición de herencia)
  4. De Spaanse erfbelasting wordt aangegeven en betaald
  5. Met akte en betaalbewijs wordt de overschrijving bij het eigendomsregister aangevraagd

Alle erfgenamen hebben daarvoor een Spaans NIE-nummer nodig, ook als zij zelf niet in Spanje wonen. Voor veel Nederlandse erfgenamen is dat het eerste struikelblok. Vraag de NIE daarom zo vroeg mogelijk aan, idealiter al tijdens het leven van de erflater via het Spaanse consulaat in Nederland.

Praktijktip: Zonder NIE kan de erfbelasting niet worden aangegeven en het register niet worden gewijzigd. Bij meerdere erfgenamen kan het maanden duren voordat iedereen het nummer heeft. Houd die speling in uw planning, want de termijn van zes maanden voor de aangifte loopt intussen gewoon door. Eveneens van belang: een Spaanse bankrekening is in de praktijk onmisbaar om de lopende kosten van de geërfde woning te voldoen (stroom, servicekosten, onroerendgoedbelasting).

De verzekeringskant van uw nalatenschapsplanning

Wie zich serieus met zijn nalatenschap bezighoudt, stuit vroeg of laat op een praktische vraag: waar halen de erfgenamen eigenlijk het geld vandaan om de Spaanse erfbelasting en de lopende kosten te betalen? Zes maanden klinkt als veel tijd, maar is krap als het vermogen vooral in vastgoed zit en de erfgenamen niet over voldoende liquide middelen beschikken.

Overlijdensrisicoverzekering als liquiditeitsbuffer

Precies daar komt de overlijdensrisicoverzekering in beeld. Zij keert bij overlijden een vooraf vastgelegd bedrag uit aan de nabestaanden: snel beschikbaar en los van de overige nalatenschap. Juist bij echtparen met een woning is zij vaak het ontbrekende onderdeel om de eerste kritieke fase na een overlijden financieel te overbruggen.

Of en in welke mate over de uitkering erfbelasting verschuldigd is, hangt af van de opzet van het contract. Zijn verzekeringnemer, verzekerde en begunstigde op de juiste manier gescheiden, dan kan de uitkering buiten de nalatenschap om naar de begunstigde vloeien.

De kruislingse opzet

Bijzonder doeltreffend is de zogeheten kruislingse verzekering. Beide partners sluiten daarbij een overlijdensrisicoverzekering op het leven van de ander. Ieder is dus verzekeringnemer, premiebetaler en begunstigde van de polis op het leven van de partner. Overlijdt een van beiden, dan ontvangt de ander de uitkering uit zijn eigen contract. Erfbelasting is dan niet aan de orde, omdat de uitkering niet tot de nalatenschap behoort.

Voorbeeld: Het echtpaar Smit woont blijvend in Jávea. Beiden zijn midden vijftig, bezitten een woning en hebben twee volwassen kinderen. Een kruislingse overlijdensrisicoverzekering van 200.000 euro per partner kost bij een goede gezondheid meestal tussen 30 en 60 euro per maand, per persoon. Bij overlijden beschikt de langstlevende meteen over een liquide bedrag om kosten, eventuele belasting en het verdere levensonderhoud te dekken, zonder dat de woning verkocht hoeft te worden.

Voor niet-gehuwde partners, zakelijke partners of samengestelde gezinnen is de kruislingse opzet extra waardevol. Juist daar zijn de vrijstellingen in de erfbelasting meestal laag, waardoor een klassiek opgezette levensverzekering snel een fiscale valkuil wordt.

Veelgemaakte fouten in de Nederlands-Spaanse nalatenschapsplanning

Uit ruim 50 jaar ervaring met buitenlandse klanten in Spanje kennen wij de gebruikelijke valkuilen. De vijf meest voorkomende:

1. Een Nederlands testament zonder rechtskeuze. Veel echtparen nemen een in Nederland opgesteld testament mee naar Spanje en vertrouwen daarop. Zonder uitdrukkelijke rechtskeuze in de zin van de Erfrechtverordening werkt dat testament bij blijvend verblijf in Spanje meestal niet zoals bedoeld. Het gevolg: Spaanse wettelijke erfopvolging met legítima en vruchtgebruik, precies het tegenovergestelde van wat de wettelijke verdeling beoogt.

2. Niet actualiseren na de verhuizing. Een testament van vijftien jaar geleden past zelden bij de vermogenssituatie na emigratie en de aankoop van een woning in Spanje. Een controle om de paar jaar, en dwingend na grotere veranderingen, is noodzakelijk.

3. Regionale kortingen niet benutten. Wie een woning op Mallorca bezit zonder de Balearische korting van 100 procent te kennen, laat mogelijk vijf- tot zescijferige bedragen liggen. Hetzelfde geldt voor de Valenciaanse hoofdverblijfregeling aan de Costa Blanca.

4. De tienjaarsregel over het hoofd zien. Veel mensen gaan ervan uit dat met het vertrek uit Nederland ook de Nederlandse erfbelasting vervalt. Dat gebeurt pas na tien jaar. Wie binnen die periode overlijdt, laat zijn erfgenamen met twee belastingstelsels tegelijk achter.

5. Geen liquide reserve voor de erfbelasting. Ook als de belasting in veel regio’s laag is, komen er notariskosten, advieskosten, plusvalía en lopende lasten bij. Wie uitsluitend vastgoed nalaat, dwingt de erfgenamen vaak tot een gedwongen verkoop.

Veelgestelde vragen over erfenis en testament in Spanje

Moet ik als Nederlander in Spanje een Spaans testament maken?

Verplicht is het niet. Verstandig is het bijna altijd, zeker als u vermogen in Spanje bezit of daar uw levensmiddelpunt heeft. Een Spaans testament, of een Nederlands testament met uitdrukkelijke rechtskeuze, zorgt voor duidelijke verhoudingen en kan veel onenigheid en belasting voorkomen.

Geldt mijn Nederlandse testament ook in Spanje?

In beginsel wel, als het in Nederland vormvast is opgemaakt. Beslissend is echter welk recht wordt toegepast. Heeft u uw gewone verblijfplaats in Spanje en in het testament geen rechtskeuze gedaan, dan passen zowel de Nederlandse als de Spaanse rechter in beginsel het Spaanse erfrecht toe, ongeacht of het testament Nederlands of Spaans is.

Werkt de Nederlandse wettelijke verdeling in Spanje?

Niet in het gemeen Spaans recht. De wettelijke verdeling gaat ervan uit dat de langstlevende partner alles krijgt en de kinderen een niet-opeisbare geldvordering houden. Het Spaanse erfrecht kent juist een dwingende aanspraak van de kinderen op twee derde van de nalatenschap als mede-eigendom, en geeft de partner slechts een vruchtgebruik op een derde. Wilt u de Nederlandse uitkomst behouden, dan is een uitdrukkelijke rechtskeuze voor het Nederlandse erfrecht de aangewezen weg.

Hoe hoog is de erfbelasting in Spanje?

Dat hangt sterk af van de regio en van de verwantschap. Aan de Costa Blanca (Valencia) betalen partner en kinderen na aftrek van de vrijstelling van 100.000 euro dankzij de korting van 99 procent meestal nog maar een symbolisch bedrag. Op Mallorca is de heffing sinds 2023 voor groep I en II volledig weggenomen. In regio’s zonder kortingen gelden progressieve tarieven van 7,65 tot 34 procent, die naar vermogen en verwantschap met een factor kunnen worden verhoogd.

Bestaat er een verdrag met Nederland voor de erfbelasting?

Nee. Voor de erfbelasting bestaat tussen Nederland en Spanje geen verdrag. Nederland kent wel het Besluit voorkoming dubbele belasting, dat onder voorwaarden een vermindering van de Nederlandse erfbelasting geeft. Volledige voorkoming van dubbele heffing is daarmee niet in elk geval gegarandeerd. Extra van belang is de woonplaatsfictie: overlijdt u binnen tien jaar na uw vertrek uit Nederland, dan heft Nederland nog steeds mee.

Wat kost een testament bij de Spaanse notaris?

De notariskosten zijn in Spanje duidelijk lager dan in Nederland en liggen in de regel tussen 30 en 60 euro per testament. Bij ingewikkelder regelingen of een langere tekst kan het 80 tot 120 euro zijn. Daar komen eventueel de kosten van juridisch advies bij, dat bij internationale situaties en een rechtskeuze uitdrukkelijk wordt aangeraden.

Moet de partner in Spanje een verplicht deel krijgen?

Naar gemeen Spaans recht krijgt de langstlevende echtgenoot een wettelijk vruchtgebruik op een derde van de nalatenschap (usufructo vidual). Van dat vruchtgebruik kan slechts binnen enge grenzen worden afgeweken. Wie de partner het volledige eigendom wil laten krijgen, zoals de Nederlandse wettelijke verdeling beoogt, kiest beter voor het Nederlandse erfrecht.

Hoe snel moet de erfbelasting in Spanje worden betaald?

De aangifte erfbelasting moet binnen zes maanden na het overlijden bij de bevoegde Spaanse belastingdienst zijn ingediend en de belasting betaald. Binnen de eerste vijf maanden kan een verlenging van nog eens zes maanden worden aangevraagd. Bij te late aangifte dreigen opslagen tussen 5 en 20 procent, bij het achterwege laten van aangifte bovendien boetes en vertragingsrente.

Heb ik een NIE-nummer nodig om in Spanje te erven?

Ja. Elke erfgenaam heeft voor de notariële aanvaarding en de aangifte erfbelasting een Spaans NIE-nummer nodig, ongeacht zijn woonplaats. De aanvraag kan enkele weken tot maanden duren, houd daar tijdig rekening mee. Details vindt u in onze gids over het NIE-nummer.

Ons advies uit 50 jaar praktijk

De Nederlands-Spaanse nalatenschapsplanning hoort tot de onderwerpen waarbij u met overzichtelijke inspanning bijzonder veel kunt bereiken. Een net testament met rechtskeuze, een vooruitziende opzet van uw vastgoed en de passende overlijdensrisicoverzekering kosten samen vaak minder dan één week vakantie, maar kunnen bij tegenslag vijf- tot zescijferige bedragen besparen en, belangrijker nog, ruzie in de familie voorkomen.

Als onafhankelijk verzekeringsmakelaar met meer dan 50 jaar ervaring in Spanje adviseren wij klanten in heel Spanje (het vasteland, de Canarische Eilanden en Mallorca) over alle verzekeringstechnische vragen rond de nalatenschap, in het bijzonder over overlijdensrisicoverzekeringen, hypotheekbescherming en de passende opstal- en inboedelverzekering voor geërfde woningen. Voor de zuiver juridische kant (testament, rechtskeuze, aangifte erfbelasting) werken wij samen met ervaren juristen en verwijzen wij u graag door naar de juiste partij.

Laat u persoonlijk adviseren

Een eerste gesprek over de verzekeringskant van uw nalatenschapsplanning is bij ons kosteloos en vrijblijvend. Wij bekijken uw situatie samen met u en adviseren de dekking die past bij uw levensmiddelpunt, uw gezinssituatie en uw vermogen.

Telefoon: +34 965 889 271
E-mail: info@goring-online.com
Online: Naar het contactformulier

Aan de Costa Blanca, in Calpe, Jávea, op Mallorca of online: wij staan voor u klaar.

Deze gids is zorgvuldig samengesteld en geeft de stand van april 2026 weer, aangevuld met de Nederlandse regels naar de stand van augustus 2026. Wetten, tarieven en regionale kortingen kunnen wijzigen. De bijdrage vervangt geen individueel juridisch of fiscaal advies; voor concrete constructies raden wij samenwerking aan met een jurist die is gespecialiseerd in Nederlands-Spaans erfrecht. Over verzekeringsaspecten, in het bijzonder de overlijdensrisicoverzekering en de dekking van vastgoed, adviseren wij u graag persoonlijk.

Verder lezen: