Pensioen ontvangen in Spanje: alles wat Nederlanders moeten weten (2026)

Inhoudsopgave

Pensioen ontvangen in Spanje: de complete gids 2026
Wordt mijn AOW naar Spanje betaald?
Emigreren vóór uw AOW-leeftijd: let op de opbouw
Pensioen aanvragen vanuit Spanje
Pensioen uit twee landen: zo werkt het samentellen
Zorg voor gepensioneerden in Spanje
Belasting over uw pensioen in Spanje
Het levensbewijs: zodat de betaling doorloopt
Checklist: pensioen ontvangen in Spanje
Veelgestelde vragen
Tot slot: goed voorbereid met pensioen naar Spanje

Pensioen ontvangen in Spanje: de complete gids 2026

Spanje is al tientallen jaren een van de populairste bestemmingen voor Nederlandse gepensioneerden. Wie zijn oude dag aan de Costa Blanca, op Mallorca of elders in Spanje wil doorbrengen, krijgt echter met een aantal belangrijke vragen te maken: wordt mijn AOW gewoon doorbetaald? Waar betaal ik belasting? En hoe zit het met mijn zorg?

Het belangrijkste in het kort:

Uw AOW en bedrijfspensioen worden zonder korting naar Spanje overgemaakt, op een Nederlandse of een Spaanse rekening
De zorg regelt u via het CAK met een S1-formulier, waarmee u toegang krijgt tot het Spaanse zorgstelsel
De belastingheffing volgt het belastingverdrag van 1971: AOW en bedrijfspensioen worden in het woonland belast, overheidspensioen in Nederland
De SVB verlangt jaarlijks een levensbewijs. Komt dat niet binnen, dan stopt de betaling
Wie vóór de AOW-leeftijd emigreert, verliest per niet-verzekerd jaar 2 procent AOW-opbouw. Vrijwillige voortzetting is mogelijk
Voor langdurige zorg krijgt u het Spaanse basispakket, niet het Nederlandse Wlz-niveau. Dat verschil onderschatten veel mensen

Wordt mijn AOW naar Spanje betaald?

Het korte antwoord: ja. AOW en bedrijfspensioen uit Nederland worden ook volledig uitbetaald als u uw woonadres blijvend naar Spanje verlegt. Grondslag daarvoor zijn de Europese verordeningen over de coördinatie van sociale zekerheid.

U kunt uw pensioen laten overmaken op een Nederlandse bankrekening of op een Spaanse bankrekening. Veel gepensioneerden houden aanvankelijk hun Nederlandse rekening aan en openen daarnaast een Spaanse, alleen al omdat incasso’s voor nutscontracten (stroom, water, telefoon) in Spanje een Spaans IBAN verlangen. Hoe dat werkt, leggen wij uit in onze gids over de Spaanse bankrekening.

Belangrijk: Geef uw adreswijziging tijdig door aan de SVB en aan uw pensioenfonds. Doet u dat niet, dan kunnen betalingen stagneren. De overboeking gebeurt in euro’s en is binnen het SEPA-gebied kosteloos. Houd bij een wisseling van rekening rekening met een overgangsperiode.

Bijzonder geval, vroegpensioen: Ook een vroegpensioen of lijfrente wordt in beginsel naar het buitenland uitbetaald. Controleer wel de voorwaarden van uw regeling, want bij afzonderlijke uitvoerders kunnen beperkingen of extra formaliteiten gelden.

Emigreren vóór uw AOW-leeftijd: let op de opbouw

Dit punt kost mensen geld zonder dat zij het merken. De AOW-opbouw loopt over vijftig jaar, van uw 17e tot uw AOW-leeftijd. Voor elk jaar dat u in die periode niet in Nederland verzekerd bent, verliest u 2 procent van uw uiteindelijke AOW.

Wie dus op zijn 60e naar Spanje verhuist en daar niet werkt, mist zeven jaar opbouw en houdt daarmee 14 procent minder AOW over. Dat is blijvend. U kunt dat voorkomen door bij de SVB een vrijwillige AOW-verzekering af te sluiten. Die moet u binnen een beperkte termijn na uw vertrek aanvragen, dus regel het vóór of direct bij uw emigratie.

Pensioenleeftijd vergeleken (2026):

Nederland: de AOW-leeftijd is in 2026 67 jaar en blijft dat tot en met 2027. Vanaf 2028 stijgt zij naar 67 jaar en 3 maanden.

Spanje: 66 jaar en 10 maanden (bij minder dan 38 jaar en 3 maanden premiejaren) of 65 jaar bij een langere premieperiode.

Pensioen aanvragen vanuit Spanje

Woont u al in Spanje en wilt u uw pensioen aanvragen, dan zijn er twee wegen.

Weg 1: via de Spaanse sociale verzekering

Dien uw aanvraag in bij de provinciale directie van het Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS) in uw woonplaats. Het INSS is verplicht uw aanvraag aan te nemen en stuurt die door naar de SVB. Deze weg is vooral aan te raden als u ook aanspraak heeft op een Spaans pensioen, bijvoorbeeld omdat u in Spanje heeft gewerkt en premies aan de Seguridad Social heeft betaald. De uitvoerders van beide landen stemmen uw aanspraken dan op elkaar af.

Weg 2: rechtstreeks bij de SVB

U kunt uw AOW ook rechtstreeks bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB) aanvragen. De SVB kent een aparte afdeling voor mensen die buiten Nederland wonen. Voor uw bedrijfspensioen neemt u daarnaast contact op met uw pensioenfonds of pensioenverzekeraar, want dat loopt niet via de SVB.

Tip: Begin met de aanvraag minstens drie tot zes maanden vóór de gewenste ingangsdatum. Vraag daarbij ook uw pensioenoverzicht op, zodat duidelijk is welke jaren u werkelijk verzekerd bent geweest. Juist bij mensen die eerder in het buitenland hebben gewoond of gewerkt, blijken er vaker gaten in de opbouw te zitten dan verwacht.

Pensioen uit twee landen: zo werkt het samentellen

Heeft u zowel in Nederland als in Spanje premies betaald, dan ontvangt u uit elk land een afzonderlijk pensioen. De hoogte richt zich naar de nationale regels en naar de daar opgebouwde verzekeringsjaren.

Beslissend is dat de verzekeringstijdvakken worden samengeteld als u de minimale verzekeringsduur in één land alleen niet haalt. Heeft u bijvoorbeeld drie jaar in Nederland en vier jaar in Spanje gewerkt, dan tellen die bij elkaar op voor de vraag of u aan de drempel voldoet.

Zorg voor gepensioneerden in Spanje

De zorgverzekering is naast de belastingheffing het onderwerp dat de meeste vragen oproept. En terecht, want de juiste dekking bepaalt hoe goed u bij ziekte geholpen wordt.

Het S1-formulier via het CAK

Zodra u naar Spanje verhuist en een Nederlands pensioen ontvangt, eindigt uw Nederlandse basisverzekering. U zegt die op bij uw zorgverzekeraar en meldt zich aan bij het CAK. Omdat Spanje een EU-land is, vraagt u bij het CAK een S1-formulier aan (vroeger formulier 121). Dat document is uw sleutel tot het Spaanse publieke zorgstelsel.

Met het S1 schrijft u zich in bij de Spaanse Seguridad Social en krijgt u een tarjeta sanitaria, de Spaanse zorgpas. Daarmee heeft u toegang tot de publieke zorg in Spanje, net als een Spaanse verzekerde. De kosten worden tussen Nederland en Spanje verrekend.

In ruil betaalt u een verdragsbijdrage, ook wel woonlandbijdrage genoemd. Uw pensioenfonds of uitkeringsinstantie houdt die doorgaans automatisch in. De hoogte hangt af van uw inkomen en van uw woonland. Het CAK noemt zelf een verwerkingstijd van maximaal vier weken voor de aanvraag.

Stap voor stap naar het S1:

Meld uw vertrek bij uw gemeente en schrijf u uit in de BRP, met opgave van uw nieuwe Spaanse adres.
Zeg uw Nederlandse basisverzekering op bij uw zorgverzekeraar. Die vraagt vaak om een bewijs van uitschrijving.
Vraag het S1 aan bij het CAK, via het digitale formulier voor verzekering in het buitenland. Doe dit ruim op tijd.
Vraag NIE en empadronamiento aan, beide heeft u in Spanje als basis nodig. Meer daarover in onze gidsen over het NIE-nummer en de residencia.
Maak een afspraak bij het INSS in uw woonplaats. Daar legt u het S1, uw NIE, het empadronamiento en uw paspoort over.
Vraag de tarjeta sanitaria aan bij het centro de salud in uw wijk. U wordt geregistreerd, krijgt een huisarts toegewezen en ontvangt de pas per post.

Wat het S1 dekt en wat niet:

Met het S1 krijgt u de volledige publieke basiszorg: bezoeken aan de arts, ziekenhuisopnames, operaties, medicijnen (met eigen bijdrage) en preventief onderzoek. Niet gedekt zijn tandheelkundige behandelingen buiten spoedgevallen, brillen, kortere wachttijden bij specialisten en vrije artsenkeuze. Daarom kiezen veel Nederlandse gepensioneerden daarnaast voor een particuliere ziektekostenverzekering in Spanje als aanvulling.

Eigen bijdrage medicijnen: In het Spaanse publieke stelsel betalen gepensioneerden een verlaagde eigen bijdrage van 10 procent van de medicijnprijs, met een maandelijks maximum van 8 tot 60 euro afhankelijk van het jaarinkomen. Bij een zeer laag inkomen vervalt de bijdrage volledig. Anders dan in Nederland is er geen jaarlijks verplicht eigen risico dat u eerst moet volmaken.

Goed om te weten: Ook met het S1 en een woonadres in Spanje houdt u bij bezoeken aan Nederland recht op medische zorg. Vraag daarvoor bij het CAK de Europese zorgpas (EHIC) aan.

Vervroegd gestopt zonder AOW: let op

Aangekondigde wijziging: Voor mensen die vóór hun AOW-leeftijd emigreren en alleen een niet-wettelijk vroegpensioen ontvangen, is een wijziging aangekondigd waardoor zij hun status als verdragsgerechtigde verliezen en zich in hun woonland moeten verzekeren. Genoemd wordt daarbij 1 november 2026. Wie in deze groep valt en emigratie overweegt, doet er goed aan de actuele stand bij het CAK en bij de eigen pensioenuitvoerder na te vragen voordat hij onomkeerbare stappen zet. Stand van deze gids: augustus 2026.

Convenio especial: instappen in het publieke stelsel zonder S1

Heeft u geen recht op een S1, dan is er nog een mogelijkheid: het convenio especial. Daarmee koopt u zich na minstens een jaar onafgebroken verblijf in Spanje vrijwillig in in het publieke zorgstelsel. De kosten liggen momenteel tussen 60 en 157 euro per maand, afhankelijk van de leeftijd. Voor de start helpt dat niet, want u heeft de zorgdekking al nodig voor de residencia. Op de langere termijn kan het convenio especial wel een voordelig alternatief zijn voor een volledige particuliere verzekering.

En de langdurige zorg?

Let op, hier zit het verschil:

Woont u in Spanje en ontvangt u een Nederlands pensioen, dan bent u verdragsgerechtigde. U bent dan niet meer verzekerd voor de Wet langdurige zorg (Wlz), maar heeft recht op zorg volgens het Spaanse basispakket, ten laste van Nederland. Dat klinkt geruststellender dan het is: u krijgt daarmee het Spaanse zorgniveau, niet het Nederlandse. De Spaanse regeling voor langdurige zorg (Ley de Dependencia) is in opzet en in omvang anders dan de Wlz, en wachttijden en eigen bijdragen verschillen bovendien per regio.

Ons advies: Ga vóór uw vertrek na wat het Spaanse pakket in uw regio werkelijk biedt bij langdurige zorg, en leg desgewenst reserves aan of bekijk een aanvullende voorziening. Hoe ouder u bent bij het afsluiten, hoe duurder een aanvullende dekking wordt. Een reden te meer om dit op tijd te plannen.

Belasting over uw pensioen in Spanje

De vraag waar het Nederlandse pensioen belast wordt, hoort bij de ingewikkeldste onderdelen van een oude dag in Spanje. Het antwoord hangt vooral af van het soort pensioen.

Het belastingverdrag Nederland en Spanje

Het geldende verdrag stamt uit 1971. Het regelt welk land bij welke inkomenssoort mag heffen. Voor pensioenen ziet dat er zo uit:

Soort	Waar belast?
AOW	In het woonland, dus in Spanje als u daar fiscaal inwoner bent.
Bedrijfspensioen en lijfrente	Eveneens in het woonland, dus in Spanje.
Overheidspensioen (Rijk, gemeente, provincie, waterschap)	In Nederland, op grond van artikel 20 van het verdrag (overheidsfuncties).

Om te voorkomen dat uw pensioenuitvoerder toch Nederlandse loonheffing inhoudt, vraagt u bij de Belastingdienst een vrijstelling van loonheffing aan. Zonder die vrijstelling wordt er gewoon ingehouden en moet u het later terugvragen. Wie deels overheidspensioen en deels bedrijfspensioen heeft, krijgt met beide landen te maken. Dat is een van de meest voorkomende oorzaken van een onjuiste aangifte.

Er komt een nieuw verdrag aan: Nederland en Spanje bereikten in 2025 op ambtelijk niveau overeenstemming over een nieuw belastingverdrag. Voorzien is dat Nederland een heffingsrecht krijgt over pensioenuitkeringen boven een drempel, waarbij in de berichtgeving 15.000 euro per jaar wordt genoemd. Het verdrag moet eerst worden ondertekend en daarna door beide parlementen worden goedgekeurd. Tot dat moment blijft het verdrag van 1971 gelden. Laat u adviseren en baseer geen onomkeerbare beslissingen op een verdrag dat nog niet in werking is.

Hoe wordt het pensioen in Spanje belast?

In de Spaanse aangifte (Declaración de la Renta, IRPF) wordt het Nederlandse pensioen aangemerkt als arbeidsinkomen (rendimientos del trabajo). De tarieven zijn progressief en bestaan uit een landelijk en een regionaal deel. De belastingdruk verschilt dus per autonome regio. In de Comunidad Valenciana, waar de meeste van onze klanten wonen, gelden eigen tarieven en vrijstellingen.

Belangrijk: Een hardnekkig misverstand is dat pensioen in Spanje belastingvrij zou zijn. Dat klopt niet. Wel valt de heffing voor veel gepensioneerden met een gemiddeld pensioen in het eerste tariefdeel gunstiger uit dan in Nederland, en komen daar de lagere kosten van levensonderhoud bij.

Uitgebreide informatie over het Spaanse belastingstelsel vindt u in onze gids over belastingen in Spanje. Voor uw persoonlijke situatie adviseren wij een adviseur die zowel het Nederlandse als het Spaanse stelsel kent.

Het levensbewijs: zodat de betaling doorloopt

Wie als gepensioneerde in het buitenland woont, moet regelmatig aantonen dat hij nog leeft. Dat klinkt bureaucratisch, en dat is het ook. Maar het is nodig om uw uitkering doorbetaald te krijgen.

Wat is het levensbewijs?

Het levensbewijs (in het Spaans: fe de vida) is een formulier dat u jaarlijks van de SVB ontvangt. U moet het ondertekenen, door een officiële instantie laten bevestigen en terugsturen.

De volgende instanties kunnen het levensbewijs in Spanje bevestigen:

Gemeentehuis (ayuntamiento)
Spaanse politie (Policía Nacional)
Notaris (notaría)
Nederlandse ambassade of consulaat in Spanje (alleen op afspraak)

Let op: Stuurt u het levensbewijs niet op tijd terug, dan wordt uw uitkering stopgezet totdat het bewijs binnen is. Neem de termijnen dus serieus. Datzelfde geldt voor uw pensioenfonds, dat vaak een eigen bewijs verlangt.

Tip: Ontvangt u ook een Spaans pensioen van het INSS, dan moet u daar eveneens een levensbewijs indienen, in het eerste kwartaal van het jaar. Daarvoor kunt u de VIVESS-app van het INSS gebruiken, die u aan de hand van gezichtsherkenning identificeert.

Checklist: pensioen ontvangen in Spanje

Vóór de verhuizing:

☐ Pensioenoverzicht opvragen en opbouwjaren controleren (3 tot 6 maanden vooraf)
☐ Pensioen aanvragen bij SVB en pensioenfonds, als dat nog niet is gebeurd
☐ Bij emigratie vóór de AOW-leeftijd: vrijwillige AOW-verzekering bij de SVB overwegen
☐ Uitschrijven bij de gemeente en de basisverzekering opzeggen
☐ S1 aanvragen bij het CAK
☐ Vrijstelling van loonheffing aanvragen bij de Belastingdienst
☐ Spaanse bankrekening openen (kan al als niet-resident)
☐ Fiscale situatie bespreken met een adviseur die beide stelsels kent
☐ Nagaan wat het Spaanse pakket bij langdurige zorg biedt

Na aankomst in Spanje:

☐ NIE-nummer aanvragen
☐ Empadronamiento bij het ayuntamiento
☐ Residencia aanvragen
☐ S1 registreren bij het INSS
☐ Tarjeta sanitaria aanvragen bij het centro de salud
☐ Rekeningnummer voor de uitbetaling bijwerken
☐ SVB en pensioenfonds over het nieuwe adres informeren
☐ Aanvullende particuliere ziektekostenverzekering overwegen

Veelgestelde vragen

Wordt mijn AOW gekort als ik naar Spanje verhuis?

Een reeds opgebouwde AOW wordt binnen de EU zonder korting uitbetaald, ook naar Spanje. Wel geldt: emigreert u vóór uw AOW-leeftijd en bent u daardoor niet meer verzekerd, dan bouwt u per jaar 2 procent minder AOW op. Dat werkt door in het bedrag dat u later ontvangt. U kunt dat voorkomen met een vrijwillige AOW-verzekering bij de SVB, die u kort na uw vertrek moet aanvragen.

Op welke rekening wordt mijn pensioen overgemaakt?

U kunt uw pensioen op een Nederlandse of een Spaanse bankrekening laten storten. Binnen het SEPA-gebied zijn er geen overboekingskosten. Een wijziging geeft u schriftelijk door aan de SVB en aan uw pensioenfonds. Houd rekening met een overgangsperiode voordat de eerste betaling op de nieuwe rekening staat.

Hoe ben ik als gepensioneerde in Spanje verzekerd voor zorg?

U zegt uw Nederlandse basisverzekering op en meldt zich aan bij het CAK. Daar vraagt u een S1-formulier aan, waarmee u zich inschrijft bij de Spaanse Seguridad Social en een tarjeta sanitaria krijgt. U betaalt daarvoor een verdragsbijdrage, die doorgaans op uw pensioen wordt ingehouden. Voor tandarts, bril en kortere wachttijden sluiten veel mensen daarnaast een particuliere verzekering af.

Moet ik mijn pensioen in Spanje aangeven?

Ja, als u fiscaal inwoner van Spanje bent (meer dan 183 dagen per jaar). Onder het verdrag van 1971 worden AOW en bedrijfspensioen in het woonland belast, dus in Spanje. Overheidspensioen blijft in Nederland belast. Vraag bij de Belastingdienst een vrijstelling van loonheffing aan, anders wordt er in Nederland ingehouden en moet u dat terugvragen.

Kan ik tegelijk een Nederlands en een Spaans pensioen ontvangen?

Ja. Heeft u in beide landen premies betaald, dan ontvangt u uit elk land een uitkering die overeenkomt met de daar opgebouwde jaren. De tijdvakken worden samengeteld om te bepalen of u aan de minimale verzekeringsduur voldoet.

Wat is het levensbewijs en hoe lever ik het in?

Het levensbewijs toont de SVB aan dat u nog leeft. U ontvangt het formulier jaarlijks. U laat het bevestigen door een officiële instantie in Spanje, zoals het gemeentehuis, de politie, een notaris of de Nederlandse ambassade, en stuurt het terug. Komt het niet op tijd binnen, dan wordt de betaling stopgezet tot het bewijs er is.

Houd ik recht op Wlz-zorg als ik in Spanje woon?

Nee, niet in de Nederlandse vorm. Als verdragsgerechtigde bent u niet meer Wlz-verzekerd, maar heeft u recht op zorg volgens het Spaanse basispakket, ten laste van Nederland. U krijgt dus het Spaanse zorgniveau en niet het Nederlandse. De Spaanse regeling voor langdurige zorg (Ley de Dependencia) verschilt in opzet, omvang, wachttijden en eigen bijdragen, en bovendien per regio. Ga daarom vóór uw vertrek na wat er in uw regio werkelijk beschikbaar is.

Tot slot: goed voorbereid met pensioen naar Spanje

Het pensioen wordt zonder korting uitbetaald, de zorg laat zich via het CAK en het S1-formulier goed regelen, en de fiscale kant is met professioneel advies prima te overzien, ook al oogt zij ingewikkeld. De twee punten die mensen het vaakst over het hoofd zien, zijn de AOW-opbouw bij vroeg vertrek en het verschil in langdurige zorg.

Wat velen daarnaast onderschatten: naast pensioen, zorg en belasting zijn er andere dekkingen die voor uw oude dag in Spanje van belang zijn. Denk aan de opstal- en inboedelverzekering voor uw woning, een uitvaartverzekering (in Spanje breed verbreid en aan te raden) en uiteraard de autoverzekering als u een auto heeft.

Heeft u vragen?

Als verzekeringsmakelaar in Spanje begeleiden wij al ruim 50 jaar gepensioneerden die hun oude dag aan de Costa Blanca of op Mallorca doorbrengen. Van de ziektekostenverzekering via de opstalverzekering tot de uitvaartverzekering: wij vinden de dekking die bij uw situatie past. Persoonlijk, ter plaatse en desgewenst in het Nederlands.

Vraag nu advies aan:
Telefoon: +34 965 889 271
E-mail: info@goring-online.com
Online: Contactformulier

Dit is misschien ook interessant voor u:

Deze gids is zorgvuldig samengesteld en geeft de stand van augustus 2026 weer. Fiscale regels en bepalingen over sociale zekerheid kunnen wijzigen, en over zowel het belastingverdrag als de positie van vervroegd gestopten lopen op dit moment wijzigingen. Voor uw persoonlijke situatie adviseren wij een belastingadviseur of advocaat die zowel met het Nederlandse als met het Spaanse recht vertrouwd is.